[Evin Soley - Ritva Skıneri] - İçimizdeki 4 mevsim
Nuriye Akman
26 Ekim 1997, Pazar
Renk analistleri Evin Soley ve Ritva Akıneri, "İnsanlar cilt tonlarına göre dörde ayrılır: İlkbahar, yaz, sonbahar ve kış" diyorlar ve ekliyorlar: "İlkbahar ve sonbahar renkleri sıcaktır. Kış ve yaz ise soğuk renkleri taşır. Yaşlandıkça renk solabilir veya güneşten koyulaşabilir ama hayat boyu temeldeki karakteristik aynı kalır."
Ruhunuz gölge mi istiyor?
Siz hangi mevsimdensiniz? Kış gibi sert, yaz gibi kavurucu, ilkbahar gibi delişmen ya da sonbahar gibi ölürken gülümsemelerde misiniz?
Siyah ağartıyor mu sizi, beyaz karartıyor mu? Pembe utanıyor mu üzerinizde, yeşil ağlıyor mu? Güneşiniz gölgelerinizi kovuyor mu? Yoksa lacivertler bahane de aslında gölge mi istiyor ruhunuz? Biliyor musunuz, güzelliğinizden siz sorumlusunuz. Renkler yoldaşınız olsun istiyorsanız, mutluluğunuza küçük ama güçlü bir katkı arıyorsanız, siz de benim gibi bir renk analistine gidin. Size testler yapsınlar. Mevsiminizle tanıştırsınlar. Tutun ki, benim gibi sonbahar çıktınız. Artık kızılla, kahveyle, sarıyla, turuncuyla barışacaksınız. Siyahlardan, beyazlardan, grilerden, pembelerden, mavilerden kaçacaksınız. Kendi güzelliğinizle barışacaksınız.
İnsanlar için çeşitli tasnifler yapılır ama hiç dört mevsime göre kategorize edildiğini duymamıştım. Kim düşünmüş önce bunu?
Ritva: Uygulama Amerika'dan çıktı ve bütün dünyaya yayıldı. Carol Jackson adlı estetisyen ve güzellik uzmanı olan bir Amerikalı'nın buluşu bu. 14 yıl önce insanların derilerinin altındaki tonda iki farklı renk olduğunu fark ediyor: Mavi ve sarı. Sarının nedeni karotin, mavinin nedeni ise hemoglobin. Genler cilt tonunu, göz ve saç rengini belirler. Yaşlandıkça renk solabilir veya güneşten koyulaşabilir ama hayat boyu temeldeki karakteristik aynı kalır. İnsanlar cilt tonlarına göre dörde ayrılır: İlkbahar, yaz, sonbahar ve kış. ilkbahar ve sonbahar renkleri sıcaktır.
Evin: Dikkat edin bir renge sarı ilave ettiğiniz zaman hemen ısınır, sıcak olur güneş gibi. Sonbahar ve ilkbaharda sarının hakim olduğu sıcak renkler var. Kış ve yaz ise soğuk renkleri taşır, yani cilt tonları mavi olanları işaret eder. Bazı renkler bazı mevsimlerde bulunmazlar. Siyah ve beyaz tam kış paletinin renkleri. Turuncu yalnız sonbahar paletinde bulunur. İlkbaharda da siyah tonları yoktur. Önemli olan renk değerleri ve yoğunluğudur.
Ritva: Eğer siz sarı tonla yaratılmışsanız, sıcak renklerle daha güzel görünürsünüz. Mesela ben siyah giydiğimde çok değişiyorum, inanılmaz derecede yok oluyorum, sıradan biri haline geliyorum. Çünkü siyah benim rengim değil.
Ama renkler ve zevkler tartışılmaz. Bu, belki size göre böyle, belki bana göre böyle değil. Bu renk analizleri iki kere iki dört gerçekliğinde mi?
Evin: İnsana tuhaf geliyor ama tecrübeler neredeyse bunu doğruluyor.
Renklerin yansıması
Ama bu bir zevk yada hissediş meselesi değil mi?
Ritva: Biz testi yaptığımız insanlara kendileri için hangi rengin neden iyi ya da kötü olduğunu açıklarken, alınan sonuçların sadece bizim görüşümüz olmadığını söyleriz. Bu, kesin bir gerçektir. İnsan kendine yakışmayan bir rengi de sevebilir. Ama bu test yapılırken sevdiği ama ona yakışmayan renkli bir kumaşı göğsüne koyduğumuz zaman, yüzünde çirkin gölgeler yapıyor, eğer yüzünde kırmızılıklar varsa onları daha da ortaya çıkartıyor. Tabii ki bu teste alışık olan bir göz fark ediyor hemen. Bir süre sonra sen de baktığın zaman görüyorsun, o sevdiğin renklerin sende güzel yansımadığını. Çünkü bütün giydiğimiz renkler yüzümüze yansıyor. Eğer renk seçimini cilt tonumuza göre yaparsak daha güzel görünüyoruz.
Evin: Doğru renkleri giyen ve doğru renklerle makyaj yapan bir kadın olduğundan çok daha güzel görünür. Herkes her rengi giyebilir. Ayrıcalığı veren şey, renk tonları ve ara tonlardır. Renklerin bilincinde olmayı geliştirdikçe kendinizin de o kadar farkında olursunuz. Bazen alıştığımız belli renkleri, belki tembellikten, belki bilgi eksikliğinden değiştirmeyiz ve alıştığımız için kendimize yakıştığını sanırız. Kendi renk paletinizi bilerek giyinirseniz, daha az çeşitle daha zengin bir gardrobunuz olabilir.
Bizim rengimiz değil diye daha önce severek aldığımız yepyeni giysileri atacak mıyız yani?
Evin: Tabii kadınlara en zor gelen şey siyahı bırakmak. Ama insanın kendi renklerini kullanması siyah kullanması kadar kolay. Her mevsim paletinin nötr ve temel renkleri vardır. Bunlar birbirleriyle değiştirilerek giyilebilir. Sonra bunlara yavaş yavaş ilaveler yaparak zengin ve size yakışan bir gardrop elde etmeniz mümkündür. Bir ila beş yıl içinde bütün gardrobunuzu değiştirebilirsiniz. Hanımlara yeni deneylerden korkmamalarını öneririm. Bilinçli olarak, yaratıcılıklarını da katacak olurlarsa yepyeni bir portre yaratacaklarına inanıyorum. Giydiğimizi şey bizim rengimiz değilse bile onu bize yakışan bir eşarp ve takı ile daha yakışır hale getirmek mümkündür. Moda rengin bize yakışan tonunu seçmek, o renk bizim paletimizde yoksa onu giyeceğim diye dayatmamak, modaya uymaktan çok, kendi modamızı yaratarak daha güzel ve kişilikli olmak, belli bir bilgiyi ve bilinçliliği gerektirir.
Ritva: Yaptığımız renk analizlerinden sonra kendilerine verdiğimiz renk paletlerini yanlarında taşıyıp yeni bir şey alacakları zaman o renklere bakarak hareket edenler yanılmamış olurlar. Kadınlar giysilerine çok para harcıyorlar. En pahalı giysi, beğenip alıp da onunla giyebileceğiniz bir şey olmadığı için gardropta kalan giysidir. Halbuki renk paletine göre alınırsa bütün renkler birbiriyle uyumlu olduğundan giyememe problemi ortadan kalkıyor.
Sonbahar veya kış
Siz bu işi nasıl öğrendiniz?
Ritva: Biz bunu 13 yıldır biliyoruz. Bir grup Amerikalı Finlandiya'ya eğitime geldiler. Öğreninceye kadar çok fazla analiz yapmamız gerekti. Bunun sonucunda Finlandiyalılar'ın Amerikalılar'dan farklı olduğunu gözlemledik. Amerika'da çoğu insan sonbahar veya kış. Finlandiya'da ise çoğu insan yaz veya ilkbahar. Türk insanı biraz daha koyu`renkli. Yapılan testlerde Türkiye'de insanlar daha çok sonbahar veya kış çıkıyor.
Evin: Renklerin tümü doğadan geliyor. Sonbahar tipindekiler çok parlak giysiler giyemez. Aksi takdirde daha yaşlı görünebilirler. İlkbahar daha parlak renkler ister. Ama mevsimi gibi ikisi de sıcak renk tonlarıdır. Yaz renkleri, içinde beyazı barındırdığı için daha yumuşaktır. Mavi, pembe, gri tonları gibi. Kışın soğuk renkleri ise mavi ile kırmızı, siyahla beyaz arasındaki tonlardır.
Bunlar takılara da yansıyor mu?
Evin: Kış tipleri çok ağır ve büyük takılar takabilirler. Gümüş veya beyaz altın, pırlanta, safir, zümrüt, yakut, kristal renk skalalarına uygundur. Yaz tiplerine küçük takılar daha yakışır. Amatist, aytaşı, pembe kuartz , garnet ve gümüş. Sonbahar kadını altın, bronz, yeşim, kehribar, topaz, akikin renkleriyle daha çarpıcı görünür. Sonbaharın takısı büyük ve sade olmalı. İlkbahar, yeni filiz veren doğa gibi canlı ve parlak olabilir. Takıları normal büyüklükte olmalı. İlkbahar renklerinin taşları ise Turkuvaz, sarı safir, amatist, topaz, fildişi, inci ve mercan.
Cilt bakımı ve makyaj
Ritva hanım renk uzmanı, sizin branşınız ne?
Evin: Ben estetisyenim, makyaj artistiyim. Aynı zamanda cilt bakımı yapıyorum ve şimdi de bu renk analizlerini Ritva'dan öğrendim. Ben aslında BBC'de film ve televizyon makyajı öğrendim ve çalıştım. 1970'te Türkiye'ye geldim ve TRT'nin makyaj bölümünü kurdum. TRT'den ayrıldıktan sonra daha çok film makyajı yaptım Yeşilçam'a ve televizyonlara. 70'lerde sanat makyajına önem verilmediği için çok zorlandım ve gittim tekrar Paris'te cilt bakımı öğrendim. 77'den bu yana cilt bakımı ve makyaj yapıyorum.
Ritva: Ben başlangıçta ekonomisttim, bir ithalat ve ihracat firmasında çalışıyordum. Renk uzmanlığı çok ani gelişen bir olay oldu. Amerika'dan gelen uzmanlarla karşılaştım ve beni eğittiler. Türk olan eşim Bilkent Üniversitesi'nde çalıştığı için Türkiye'deyim.
İki ayrı renk testi yapılsa bana, biri beni sonbahar biri de kış çıkartabilir mi?
Evin: İyi yetişmemişlerse evet. Yeterince dikkatli değilse yanlışlık olabilir.
Ritva: Bu testi çok dikkatli yapmak ve konsantre olmak zorundasınız. Göründüğü gibi kolay değildir. Bu benim şahsi zevkimle yürümez. Genel bir kural vardır. En iyi rengi seçip onu tonlarına bölmeniz lazım. Böylece ton farklılığını görebilirsiniz. Bu test hakkıyla yapılırsa 1.5 saat sürer. Makyajla birlikte 2 saat oluyor.
Bu testi yaptırma imkanı olmayanlar için birkaç anahtar verir misiniz, doğru rengi seçmeleri için?
Ritva: Bunu kendi başınıza çözemezsiniz. Ben bir kere denedim Carol Jackson'un bir kitabı vardı ve o kitap renklere nasıl bakılacağını anlatıyordu. Kitaptan okumakla olmuyor. Biz şimdi Amerikalılar'dan öğrendiklerimizin Türkiye'de eğitimini vereceğiz. Yeterince ilgi olursa kurslar açacağız. Aslında kişisel olarak öğrenmek isteyenlerin dışında butikte satış yapanlar, kumaşçılar, gözlükçüler, televizyon spikerleri, program sunucuları, dekaratörlerin de bu bilgiye sahip olması gerekir. Tabii ki ev hanımları da çok önemli, kendi mutlulukları için gelip bireysel olarak öğrenmeleri lazım.
'Kendini renklerle anlatır'
Şimdi ben sonbahar çıktım, evimi sonbahar renkleriyle mi donatmam lazım?
Evin: Tabii ki daha mutlu olursunuz sonbahar renkleriyle. Belki bugüne kadar renk hakkında fazla düşünmemişizdir. Ama renk çok çarpıcı bir olay. Belki de insanları en çok etkileyen şeylerden biri. Bir ressam kendini renklerle anlatır. Bir insan kendini giydiği renklerle ifade eder. Evinizde kullandığınız renkler bile sizi ele verir. Bir arkadaşınız bir gün çok çarpıcı görünür de neden ertesi günü yanınızdan geçerken fark etmezsiniz? Belki de çok çarpıcı bir renk giymiştir ama onun rengi olmadığı için hiç yakışmamıştır, onun için çarpıcı olmamıştır.
Erkekler için de geçerli mi bu testler?
Evin: Tabii. İlla gri, lacivert, siyah giymek zorunda değiller. Tenlerine uygun doğru tonları bulabilirler. Sonbahar çıktıysa kahverengi, yaz çıktıysa mavi ve gri tonları giyecek. İlkbahar çıktıysa yine siyah ve tonları dışında diğer renkleri giyebilecek.
Takım elbiselerde fazla seçme şansları var mı?
Evin: Var tabii. Ama Türkiye'de erkekler hep siyah ve lacivert tonları giymek istedikleri için daha çok o tür hazır elbise oluyor. Yoksa her tür ceket yapılabilir. Tabii kravatıyla gömleğiyle kurtarabilir durumu. Veya yaz erkeği olarak siyah giymez de koyu gri giyer. O grisine daha yakışacak bir kravat takar.
Ritva: Finlandiya'da üniversitede bu renk analizi testleri yapıldı. İnsanların kendilerine yakışan renklerle 3-10 yaş daha genç göründükleri saptandı. Yanlış renklerle herkes olduğundan daha yorgun ve yaşlı görünüyor.
Evin: Estetiğin insanları mutlu ettiğine eminim. Farkına vararak veya varmayarak da olsa. Doğru renk kavramı ile giyimin, çevre güzelliğine de katkısı olacağına inanıyorum. Önce kendinden ve görüntüsünden memnun olan kişi, verdiği güzel enerji ile başkalarını da mutlu etmek şansına sahip.
Teşekkür ederim.
Mevsimini öğrenmek isteyenler için başvuru numarası: 0312-4681256